VoceVista-Audio
(It: Voce=stem, Vista=zicht) is een computerprogramma, afkomstig van de
universiteit van Groningen, waarmee het mogelijk is om
het stemgeluid, dat via een microfoon wordt opgenomen, rechtstreeks op het
scherm zichtbaar te maken. Dit gebeurt d.m.v. spectrografie d.w.z. het ontleden
van het geluid in een grondtoon en boventonen.
VoceVista-Audio
3.3 wordt meegeleverd met het boek "Klassieke
Zangtechniek".
Hieronder vindt
u een aantal 'live'-voorbeelden van toepassingen van VoceVista. Om de voorbeelden te
kunnen afspelen hebt u Adobe Flash Player nodig. Dit programma is hier
te downloaden. Druk op de "Play"-knop om een voorbeeld te
starten
Voorbeeld
1: Hoge tonen bij mannenstemmen
In dit voorbeeld
zingt een bariton (WR) de toonladder van f tot f' op de klinker aa.
In het venster Waveform Envelope
(linksboven) zien we hoe het volume van de toon verandert tijdens het
zingen van de toonladder.
In het het
venster Spectrum (rechts) zien we een aantal verticale pieken die
tijdens het zingen hoger en lager worden. De hoogte van iedere verticale
piek geeft de sterkte aan van de harmonischen (= grondtoon
en boventonen) van het stemgeluid op een bepaald moment. De meest
linkse piek geeft de sterkte aan van de eerste harmonische (de grondtoon).
De piek rechts daarnaast geeft de sterkte aan van de tweede harmonische.
De piek rechts daarnaast de sterkte van de derde harmonische etc.
In het venster Spectrogram (linksonder) kunnen we zien hoe de sterkte van
grondtoon en boventonen verandert tijdens het zingen van de toonladder.
Op de f' (en in
de aanloop daar naartoe gebeurt iets bijzonders. De derde piek van links
(dit is de derde harmonische) wordt dan sterker dan de eerste en tweede
harmonische. Dit gebeurt als de zanger er bij de hoge tonen in slaagt om
zijn keel open te houden. Alle klassiek geschoolde mannenstemmen vertonen
dit verschijnsel in meer of mindere mate, alleen niet allemaal op dezelfde
toonhoogte.
VoceVista is een
handig hulpmiddel om deze voor de klassieke zang essentiële manoeuvre te
leren. Meer informatie is te vinden in het boek Klassieke
Zangtechniek.
Voorbeeld 2:
Hoge tonen bij vrouwenstemmen
In dit voorbeeld
zingt een sopraan (CS) de toonladder van f' tot f'' op de klinker ̣̣.
Op a', bes', c''
en d'' zien we dat de tweede harmonische (de tweede piek van links) het
sterkst is. Op de f'' is de eerste harmonische (de grondtoon) sterker dan
alle andere harmonischen. Op de e'' vindt de overgang tussen de twee
situaties plaats. deze overgang is typisch voor alle klassiek geschoolde
vrouwenstemmen, al vindt hij niet bij iedereen op dezelfde toonhoogte
plaats.
Ook de
beheersing van deze manoeuvre is essentieel voor de klassieke zang. Meer informatie is te vinden in het
boek Klassieke Zangtechniek.