VoceVista

VoceVista-voorbeelden

VoceVista-Audio (It: Voce=stem, Vista=zicht) is een computerprogramma, afkomstig van de universiteit van Groningen, waarmee het mogelijk is om het stemgeluid, dat via een microfoon wordt opgenomen, rechtstreeks op het scherm zichtbaar te maken. Dit gebeurt d.m.v. spectrografie d.w.z. het ontleden van het geluid in een grondtoon en boventonen.

VoceVista-Audio 3.3 wordt meegeleverd met het boek "Klassieke Zangtechniek". 

Hieronder vindt u een aantal 'live'-voorbeelden van toepassingen van VoceVista. Als u een oudere web-browser gebruikt hebt u Adobe Flash Player nodig om de video's te bekijken. Dit programma is hier te downloaden. Druk op de "Play"-knop om een voorbeeld te starten.

Voorbeeld 1: Hoge tonen bij mannenstemmen

Download video: MP4 | WebM

In dit voorbeeld zingt een bariton (WR) het slot van de aria "Vedṛ mentr'io sospiro" van graaf Almaviva uit "Le nozze di Figaro" van Mozart.

In het venster Waveform Envelope (linksboven) zien we hoe het volume van de toon verandert tijdens het zingen van de toonladder.

In het het venster Spectrum (rechts) zien we een aantal verticale pieken die tijdens het zingen hoger en lager worden. De hoogte van iedere verticale piek geeft de sterkte aan van de harmonischen (= grondtoon en boventonen) van het stemgeluid op een bepaald moment. De meest linkse piek geeft de sterkte aan van de eerste harmonische (de grondtoon). De piek rechts daarnaast geeft de sterkte aan van de tweede harmonische. De piek rechts daarnaast de sterkte van de derde harmonische etc.

In het venster Spectrogram (linksonder) kunnen we zien hoe de sterkte van grondtoon en boventonen verandert tijdens het zingen van de toonladder.

Op de fis' gebeurt iets bijzonders. De derde piek van links (dit is de derde harmonische) wordt dan sterker dan de eerste en tweede harmonische. Dit gebeurt als bij de hoge tonen de keel open blijft en de toon naar voren wordt gedacht. Alle klassiek geschoolde mannenstemmen vertonen dit verschijnsel in meer of mindere mate, alleen niet allemaal op dezelfde toonhoogte.

VoceVista is een handig hulpmiddel om deze voor de klassieke zang essentiële manoeuvre te leren. Meer informatie is te vinden in het boek Klassieke Zangtechniek

Voorbeeld 2: Hoge tonen bij vrouwenstemmen

Download video: MP4 | WebM

In dit voorbeeld zingt een sopraan (CS) een dalende toonladder van f'' tot f' op de klinker aa.

Op de f'1 zien we dat de eerste harmonische (de grondtoon) sterker is dan alle andere harmonischen. Vanaf de e'' tot de a' is de tweede harmonische (de tweede piek van links) het sterkst. Van de f'' naar de e'' vindt een verandering in de resonans plaats die typisch is voor alle klassiek geschoolde vrouwenstemmen, al vindt hij niet bij iedereen op dezelfde toonhoogte plaats.

Ook de beheersing van deze manoeuvre is essentieel voor de klassieke zang. Meer informatie is te vinden in het boek Klassieke Zangtechniek.